“Het was iemand die strijd voerde. Ik denk dat hij veel mensen boos heeft gemaakt.” De Woerdense schrijver Herman de Man leeft al 75 jaar niet meer maar in het hoofd van liefhebber Luuk Eijkelestam is hij nog springlevend. Met de start van de Herman de Manmaand fietst Luuk langs verschillende plekken in de Lopikerwaard om de schrijver te memoreren.

Op de Vrouwenbrug over de Lange Linschoten stopt Luuk met fietsen. Hij pakt een briefje uit zijn broekzak en draagt een passage voor uit een van de boeken van De Man. “In een oude, grauwe schuit, die gemeerd lag in de Lange Linschoten, dat fraai beboomde slingerriviertje op Woerden aan, woonde een knoestige, raar kromgegroeide daggelder, Gielen Bolstoppel genaamd.”

Luuk fietste door de Lopikerwaard en las passages uit de boeken van Herman de Man. Kijken kan via deze link.

Het is een poëtisch plaatje zo. Luuk op de brug met op de achtergrond de Lange Linschoten. Bomen en bloemen staan volop in bloei. Hier fiets je langs als je een van de vijf fietsroutes van Herman de Man volgt. Onderweg stop je op plekken waar de schrijver is geweest, over heeft geschreven of waar hij heeft gewoond. Je leert hem kennen.

Triest leven

“Hij heeft een moeilijke jeugd gehad”, weet Luuk. “Zijn vader was een lapjeskoopman. Het was thuis geen vetpot.” De Man is in 1898 geboren in Woerden en is vaak verhuisd. Zo woonde hij ook in Gouda, Polsbroekerdam, Benschop en Oudewater. In die laatste plaats is zijn graf te vinden.  

Wie over Herman de Man leest komt erachter dat hij een triest leven heeft gekend. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liet hij zijn gezin achter om te schrijven in Frankrijk. Bij terugkomst waren vijf van zijn zeven kinderen omgekomen. Zelf overleed hij in 1946 door een vliegtuigongeluk. Een van zijn kinderen leeft nog. Marieke is intussen 95 jaar en woont in Denemarken.

Een echte verhalenverteller

De Man schreef over armoedzaaiers, bedelaars, boeren en mensen die streng godsdienstig zijn. Hij kon goed schrijven, ondanks dat hij niet verder kwam dan de lagere school. “Hij is een autodidact”, vertelt Luuk. “Iemand die een geweldige feeling had voor taal. Een verhalenverteller.”

Maar ook een eigengereid man, denkt Luuk. “Hij had veel moeilijke karaktereigenschappen en echt een eigen mening. Tijdens de Eerste Wereldoorlog moest hij in dienst maar hij weigerde. Hij had een heftig karakter. Ik weet niet of ik zijn vriend zou kunnen zijn. Ik zou zijn verhalen lezen en hem bewonderen. Maar de week erna zouden we maar zo ruzie kunnen hebben.”

Dit artikel is gemaakt in samenwerking met RTV Utrecht. Schrijver: Hester Ramaker.